Theo đó, Điều 25 Nghị định 259/2026/NĐ-CP quy định việc thay đổi bậc nghề nghiệp của vị trí việc làm, trong đó bao gồm cả trường hợp thay đổi từ bậc nghề nghiệp cao xuống bậc nghề nghiệp thấp.
Cụ thể, theo khoản 5 Điều 25, viên chức bị hạ bậc nghề nghiệp trong hai trường hợp sau:
- Không đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ theo bậc nghề nghiệp của vị trí việc làm căn cứ vào kết quả đánh giá, xếp loại hằng năm và kết quả theo dõi, đánh giá thường xuyên;
- Theo nguyện vọng của cá nhân và được cấp có thẩm quyền đồng ý.
Viên chức có thể bị hạ bậc nghề nghiệp nếu không đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ (Ảnh minh họa)
Đáng chú ý, Nghị định còn quy định rõ, nếu không còn bậc nghề nghiệp thấp hơn phù hợp với năng lực, trình độ của viên chức, người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập sẽ xem xét giải quyết chế độ thôi việc hoặc thực hiện tinh giản biên chế theo quy định.
Như vậy, việc đánh giá chất lượng thực hiện nhiệm vụ của viên chức sẽ có tác động trực tiếp đến việc duy trì hoặc thay đổi bậc nghề nghiệp.
Bên cạnh đó, theo khoản 3 Điều 25 Nghị định 259/2026/NĐ-CP, việc thay đổi bậc nghề nghiệp phải bảo đảm tương quan giữa bậc nghề nghiệp với trình độ, năng lực và hiệu suất thực hiện nhiệm vụ của viên chức, được đánh giá thông qua các tiêu chí như: mức độ hoàn thành nhiệm vụ, độ khó và tính phức tạp của công việc, chất lượng sản phẩm, trách nhiệm cá nhân cũng như mức độ ảnh hưởng của công việc đối với hoạt động của đơn vị.
Đồng thời, việc bố trí phải bảo đảm công khai, minh bạch, khách quan và không vượt quá tỷ lệ viên chức theo từng bậc nghề nghiệp đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
Trước đây, theo Nghị định 115/2020/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 85/2023/NĐ-CP), quy định chủ yếu tập trung vào bổ nhiệm chức danh nghề nghiệp, thay đổi chức danh nghề nghiệp và thăng hạng chức danh nghề nghiệp của viên chức.
Các quy định trước đây chưa đặt ra cơ chế hạ bậc nghề nghiệp khi viên chức không đáp ứng yêu cầu công việc, cũng chưa xây dựng hệ thống quản lý theo bậc nghề nghiệp của vị trí việc làm.
