Trong bối cảnh tình trạng phát trực tuyến trái phép các sự kiện thể thao ngày càng diễn biến phức tạp, Mỹ đang tăng cường các biện pháp nhằm bảo vệ bản quyền các trận đấu thuộc Giải vô địch bóng đá thế giới 2026 (World Cup 2026). Mới đây, gần 1.400 website phát lậu đã bị cắt nguồn thu quảng cáo, trong khi gần 400 tên miền vi phạm bị cơ quan chức năng thu hồi.
Theo Trustworthy Accountability Group (TAG), tổ chức phi lợi nhuận do ngành quảng cáo toàn cầu thành lập để phòng chống gian lận quảng cáo và các hành vi vi phạm trên môi trường số, tổng cộng 1.376 website phát lậu World Cup đã bị đưa vào danh sách chặn quảng cáo. Danh sách này được chia sẻ với các doanh nghiệp trong hệ sinh thái quảng cáo số nhằm ngăn các website vi phạm tiếp tục thu lợi từ quảng cáo.
Bà Rachel Nyswander Thomas, Giám đốc vận hành của TAG, cho biết các giải đấu thể thao lớn như World Cup luôn là "đích ngắm" của các đối tượng vi phạm bản quyền vì có lượng người xem rất lớn.
Theo bà, hệ thống TAG AdSec Threat Exchange được xây dựng như một cơ chế cảnh báo sớm, giúp nhanh chóng phát hiện các website phát lậu và phối hợp với các nền tảng quảng cáo để chặn dòng tiền đến các trang này gần như theo thời gian thực.
Động thái trên diễn ra chưa đầy một tuần sau khi Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ) thông báo đã thu hồi gần 400 tên miền phát trực tuyến trái phép các trận đấu World Cup trong chiến dịch mang tên Operation Offsides.
Chiến dịch do Trung tâm Điều phối Quyền Sở hữu trí tuệ Quốc gia (National Intellectual Property Rights Coordination Center) chủ trì, với sự phối hợp của FIFA, beIN Media Group, Warner Bros. cùng nhiều đơn vị sở hữu bản quyền truyền hình khác.
Theo Bộ Tư pháp Mỹ, các máy chủ và tên miền phát lậu đã bị xử lý tại Peru và Bulgaria, đồng thời các hoạt động triệt phá cũng được triển khai tại Croatia, Romania, Ba Lan và Colombia.
Ông A. Tysen Duva, Trợ lý Bộ trưởng Tư pháp Mỹ, cho biết việc thu hồi các tên miền nhằm làm gián đoạn các mạng lưới quốc tế đang thu lợi từ việc phát sóng trái phép các trận đấu World Cup, đồng thời khẳng định bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ là một trong những ưu tiên của Mỹ với tư cách quốc gia đồng đăng cai World Cup 2026.
Không chỉ gây thiệt hại cho các đơn vị nắm giữ bản quyền, các website phát lậu còn tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với người dùng.
Ông Eric Weindorf, Đặc vụ phụ trách của Cơ quan Điều tra An ninh Nội địa Mỹ (HSI), cảnh báo các nền tảng phát trực tuyến trái phép có thể chứa mã độc, kết nối không an toàn hoặc các hình thức lừa đảo nhằm đánh cắp dữ liệu cá nhân và thông tin tài chính của người xem.
Theo giới chuyên gia, việc cắt nguồn thu quảng cáo được xem là một trong những giải pháp hiệu quả nhất để ngăn chặn nạn phát lậu. Thay vì chỉ chặn website hoặc xử lý từng tên miền, việc khiến các trang vi phạm không còn nguồn thu sẽ làm giảm động lực duy trì hoạt động của các mạng lưới phát sóng trái phép.
Đây cũng là xu hướng đang được nhiều tổ chức bảo vệ bản quyền trên thế giới áp dụng. Trước đó, Alliance for Creativity and Entertainment (ACE), liên minh gồm hơn 50 doanh nghiệp truyền thông và giải trí như Amazon, Apple TV+, Netflix và Paramount, đã phối hợp triệt phá StreamEast, một trong những nền tảng phát trực tuyến thể thao trái phép lớn nhất thế giới.
Đối với Việt Nam, vấn nạn xem bóng đá qua các website phát lậu vẫn diễn ra phổ biến trong nhiều năm qua, đặc biệt với các giải đấu lớn như World Cup, EURO hay UEFA Champions League. Các chuyên gia về sở hữu trí tuệ cho rằng những chiến dịch mạnh tay của Mỹ và các tổ chức quốc tế không chỉ nhằm bảo vệ doanh thu của các đơn vị sở hữu bản quyền, mà còn góp phần xây dựng môi trường số lành mạnh, hạn chế các nguy cơ mất an toàn thông tin đối với người dùng Internet.
