Sau gần 5 năm theo đuổi vụ kiện, hôm nay, ngày 26/6, TAND TP Hà Nội mở lại phiên xét xử sơ thẩm vụ tranh chấp quyền sở hữu bản ghi âm ca khúc Giấc mơ trưa giữa nhạc sĩ Giáng Son, nhạc sĩ Nguyễn Vĩnh Tiến và Công ty BH Media.
Sau hai lần phải tạm dừng và một lần hoãn xét xử, sáng 26/6, Tòa án nhân dân TP Hà Nội tiếp tục mở phiên xét xử sơ thẩm vụ án kinh doanh thương mại về tranh chấp quyền sở hữu bản ghi âm, ghi hình giữa các nguyên đơn là nhạc sĩ Giáng Son, nhạc sĩ Nguyễn Vĩnh Tiến và Công ty Cổ phần Thương mại và Dịch vụ Truyền thông Bihaco (BH Media).
Đây là vụ kiện thu hút sự quan tâm lớn của giới sáng tạo và cộng đồng hoạt động trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ bởi không chỉ xoay quanh quyền sở hữu một bản ghi âm, mà còn đặt ra nhiều vấn đề pháp lý liên quan đến việc vận hành hệ thống nhận diện bản quyền tự động trên nền tảng YouTube.
Tranh chấp bắt nguồn từ thông báo bản quyền trên YouTube
Theo hồ sơ vụ án, tranh chấp phát sinh từ năm 2021 khi nhạc sĩ Giáng Son lập kênh YouTube cá nhân để lưu giữ và giới thiệu các sáng tác của mình.
Khi đăng tải ca khúc Giấc mơ trưa, nữ nhạc sĩ bất ngờ nhận được thông báo từ hệ thống Content ID của YouTube cho biết video có nội dung bản quyền liên quan đến BH Media.
Tại các phiên xét xử trước đó, nhạc sĩ Giáng Son khẳng định bản ghi ca khúc Giấc mơ trưa do ca sĩ Khánh Linh thể hiện trong album Giáng Son phát hành năm 2007 hoàn toàn do bà đầu tư sản xuất.
Theo trình bày của nguyên đơn, bà trực tiếp bỏ kinh phí thực hiện album, thuê phòng thu, phối khí, mời ca sĩ thu âm và tổ chức sản xuất bản ghi. Vì vậy, toàn bộ quyền liên quan đối với bản ghi này thuộc quyền sở hữu của bà.
Nhạc sĩ Giáng Son cũng cho biết sau khi ca khúc ra đời, nghệ sĩ đàn nhị Dương Thùy Anh từng xin phép sử dụng phần phối khí để biểu diễn và phát hành một đĩa CD thông qua Hồ Gươm Audio. Tuy nhiên, đây là bản ghi hoàn toàn khác với bản ghi do ca sĩ Khánh Linh thể hiện.
Theo nguyên đơn, việc bản ghi do mình sở hữu bị hệ thống YouTube xác nhận bản quyền liên quan đến BH Media đã ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của chủ sở hữu bản ghi.
Đồng quan điểm, nhạc sĩ Nguyễn Vĩnh Tiến cho rằng quyền tác giả đối với ca khúc cũng như quyền liên quan đối với bản ghi do Giáng Son đầu tư sản xuất thuộc về chính nữ nhạc sĩ.
BH Media khẳng định chỉ quản lý bản ghi được chuyển nhượng
Ở phía bị đơn, BH Media phủ nhận cáo buộc xâm phạm quyền tác giả và quyền liên quan.
Theo đại diện doanh nghiệp, năm 2020 công ty ký hợp đồng nhận chuyển nhượng quyền quản lý và khai thác các bản ghi âm số trên YouTube từ Hồ Gươm Audio, trong đó có bản ghi Giấc mơ trưa do nghệ sĩ đàn nhị Dương Thùy Anh thể hiện.
BH Media cho rằng công ty không quản lý bản ghi do Giáng Son sản xuất mà chỉ quản lý bản ghi được chuyển nhượng từ Hồ Gươm Audio.
Theo lập luận của bị đơn, việc tải tệp âm thanh lên hệ thống Content ID của YouTube chỉ là thao tác kỹ thuật nhằm bảo vệ bản ghi mà doanh nghiệp được quyền quản lý, không phải hành vi đăng ký quyền tác giả hay khai thác trái phép tác phẩm.
Đại diện BH Media cũng cho biết sau khi nhận phản ánh của nhạc sĩ Giáng Son vào tháng 10/2021, doanh nghiệp đã chủ động gỡ thông báo bản quyền và loại bỏ tệp tham chiếu khỏi hệ thống Content ID để tránh phát sinh tranh chấp.
Nguyên đơn từ chối hòa giải, mong muốn một phán quyết làm rõ bản chất vụ việc
Một trong những diễn biến đáng chú ý tại phiên xử ngày 22/6 là việc Hội đồng xét xử dành thời gian để các bên trao đổi khả năng hòa giải.
BH Media cho biết sẵn sàng đăng tải lời xin lỗi trên báo chí nếu hai bên đạt được thỏa thuận, với nội dung bày tỏ sự tiếc nuối về "sự cố kỹ thuật" phát sinh trên nền tảng YouTube và khẳng định doanh nghiệp luôn tôn trọng quyền tác giả.
Tuy nhiên, nhạc sĩ Giáng Son và nhạc sĩ Nguyễn Vĩnh Tiến không chấp nhận phương án này.
Theo nguyên đơn, nội dung xin lỗi mà BH Media đưa ra chưa làm rõ doanh nghiệp có hay không có hành vi xâm phạm quyền của chủ sở hữu bản ghi, mà chỉ coi sự việc là một "sự cố kỹ thuật". Vì vậy, lời xin lỗi không phản ánh đúng bản chất tranh chấp.
Sau gần 5 năm theo đuổi vụ kiện, nhạc sĩ Giáng Son cho biết bà đã rút toàn bộ yêu cầu bồi thường thiệt hại về vật chất và tinh thần.
Điều bà mong muốn hiện nay là một phán quyết khách quan của tòa án nhằm xác định rõ bản chất pháp lý của vụ việc và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của những người sáng tạo.
Trong khi đó, nhạc sĩ Nguyễn Vĩnh Tiến cho rằng vụ kiện không chỉ liên quan đến quyền lợi của các nguyên đơn mà còn có ý nghĩa đối với cộng đồng nghệ sĩ trong bối cảnh các nền tảng số ngày càng sử dụng nhiều công cụ nhận diện bản quyền tự động.
Theo ông, điều các nguyên đơn cần là một phán quyết của tòa án để làm cơ sở pháp lý tham khảo cho những tranh chấp tương tự trong tương lai.
Phiên tòa tiếp tục được mở lại ngày 26/6
Kết thúc phần tranh luận tại phiên xử ngày 22/6, luật sư bảo vệ quyền lợi cho các nguyên đơn đề nghị tòa xác định BH Media đã có hành vi sao chép, sử dụng và đưa bản ghi lên hệ thống quản lý nội dung của YouTube khi chưa được sự đồng ý của chủ sở hữu, đồng thời buộc bị đơn chấm dứt hành vi vi phạm và công khai xin lỗi.
Ở chiều ngược lại, BH Media đề nghị bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện còn lại, cho rằng doanh nghiệp là bên nhận quyền hợp pháp từ Hồ Gươm Audio và việc quản lý bản ghi trên YouTube được thực hiện đúng quy trình kỹ thuật.
Sau phần tranh luận, đại diện Viện kiểm sát nhận định vụ án vẫn còn một số tình tiết cần tiếp tục đánh giá, làm rõ nên đề nghị Hội đồng xét xử tạm dừng phiên tòa.
Trên cơ sở đó, Hội đồng xét xử quyết định tạm dừng phiên xử và ấn định ngày 26/6 tiếp tục xét xử sơ thẩm vụ án.
Với tính chất phức tạp của vụ việc, đặc biệt là các vấn đề liên quan đến quyền đối với bản ghi âm, quyền sao chép và cơ chế vận hành của hệ thống Content ID trên môi trường số, phán quyết của tòa án được giới chuyên môn kỳ vọng sẽ góp phần làm rõ ranh giới giữa quyền tác giả, quyền liên quan và trách nhiệm của các đơn vị quản lý nội dung số trong các tranh chấp bản quyền tương tự.
